Opłaty sądowe

Opłaty sądowe w sprawach cywilnych

Zasady i tryb pobierania kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zasady ich zwrotu, wysokość opłat sądowych w sprawach cywilnych, zasady zwolnienia od kosztów sądowych oraz umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu zapłaty należności sądowych określa ustawa z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016, poz. 623 tj.).

I. Rodzaje opłat:

Opłata stała: pobierana jest w sprawach o prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w ustawie niektórych sprawach o prawa majątkowe, w jednakowej wysokości, niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia; opłata ta nie może być niższa niż 30 złotych i wyższa niż 5.000 złotych - art. 12 ustawy.

Opłata stosunkowa: pobierana jest w sprawach o prawa majątkowe w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia; opłata ta nie może być niższa niż 30 złotych i wyższa niż 100.000 złotych - art. 13 ustawy.

Opłata podstawowa: pobierana jest w sprawach, w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej; opłata ta wynosi 30 złotych i stanowi minimalną opłatę, którą strona jest obowiązana uiścić od pisma podlegającego opłacie chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisów o opłacie podstawowej nie stosuje się w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz postępowaniu rejestrowym - art. 14 ustawy.

II.Sposoby uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych

reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2006 roku w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 408).

Opłaty sądowe w sprawach cywilnych uiszcza się w formie:

  1. wpłaty gotówkowej bezpośrednio w kasie sądu właściwego dla podjęcia czynności procesowej, z którą wiąże się uiszczenie opłaty sądowej, lub sądu, za pośrednictwem którego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wnosi się pismo podlegające opłacie sądowej;
  2. znaków opłaty sądowej, przy czym maksymalna wysokość wpłaty opłaty sądowej, jaką można uiścić w ten sposób wynosi 1.500 (tysiąc pięćset) złotych;
  3. bezgotówkowej:
    1. na rachunek bieżący dochodów sądu właściwego dla podjęcia czynności procesowej, z którą wiąże się uiszczenie opłaty sądowej, lub sądu, za pośrednictwem którego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wnosi się pismo podlegające opłacie sądowej,
    2. za pomocą mechanizmów gwarantujących nieodwołalne zainicjowanie procedury wpłaty oraz identyfikację wnoszącego opłatę sądową, udostępnionych przez system teleinformatyczny Ministerstwa Sprawiedliwości obsługujący płatności, z tym zastrzeżeniem, iż:
      • w elektronicznym postępowaniu upominawczym opłaty sądowe uiszcza się wyłącznie za pomocą mechanizmów gwarantujących nieodwracalne zainicjowanie procedury opłacenia pisma i identyfikację wnoszącego opłatę sądową, udostępnionych przez system teleinformatyczny obsługujący to postępowanie.
      • w postępowaniu rejestrowym o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego opłatę sądową od wniosku składanego drogą elektroniczną przy wykorzystaniu formularzy elektronicznych lub wzorców dokumentów udostępnionych w systemie teleinformatycznym uiszcza się wyłącznie za pomocą mechanizmów gwarantujących nieodwracalne zainicjowanie procedury opłacenia pisma i identyfikację wnoszącego opłatę sądową, udostępnionych przez system teleinformatyczny obsługujący to postępowanie.
      • jeżeli w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz w postępowaniu rejestrowym o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego wszczętym na skutek wniosku składanego drogą elektroniczną przy wykorzystaniu formularzy elektronicznych lub wzorców dokumentów udostępnionych w systemie teleinformatycznym osoba składająca pozew lub wniosek równocześnie składa więcej niż jedno pismo podlegające opłacie sądowej, jest dopuszczalne jednoczesne uiszczenie sumy opłat sądowych od poszczególnych pism podlegających opłacie sądowej.

III. Wysokość opłat:

Kalkulator opłat sądowych: http://kalkulatory.wolterskluwer.pl/calculators/wkplCalcCourtFeeCalc/client/index.html

IV. Zwolnienie od kosztów sądowych:

  1. z mocy ustawy:
    1. zwolnienie podmiotowe - art. 94, 96, 97 ustawy;
    2. zwolnienie przedmiotowe - art. 95, 98, 99 ustawy;
  2. z mocy postanowienia Sądu:

    Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w całości lub w części.

    Strona zwolniona od kosztów w całości nie uiszcza opłat sądowych i nie ponosi w toku postępowania wydatków.

    Częściowe zwolnienie od kosztów może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej kwoty, albo niektórych opłat lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia co do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie; zakres zwolnienia sąd oznacza w postanowieniu. Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić opłaty oraz ponieść wydatki w wysokości nie objętej przyznanym zwolnieniem.

    Zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter tymczasowy co oznacza, że koszty które obciążałyby stronę ponosi Skarb Państwa, jednakże w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji sąd orzeknie o nich na podstawie art. 113 ustawy.

    Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa się toczy lub ma być wytoczona. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, a sąd ten ma obowiązek przesłania wniosku sądowi właściwemu. W każdym wypadku (również, gdy wniosek złożony został do protokołu) do wniosku należy dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych sporządzone według ustalonego wzoru. Wzór oświadczenia określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2006 roku w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 27, poz. 200) i jest on nieodpłatnie udostępniany w Biurze Obsługi Interesanta Sądu Okręgowego w Białymstoku.

    Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się:

    1. osoba fizyczna - art. 100 - 102 ustawy;
    2. osoba prawna - art. 103 ustawy;
    3. organizacje społeczne, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej - art. 104 ust. 2 ustawy;

UWAGA!!! Jeżeli okaże się, iż okoliczności na podstawie, których stronie zostało przyznane zwolnienie od kosztów sądowych nie istniały lub przestały istnieć, sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych - art. 110 ustawy. W obu wypadkach strona ma obowiązek uiścić wszystkie opłaty i zwrócić wydatki, przy czym sąd może obciążyć ją tym obowiązkiem jedynie częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej sytuacji majątkowej.

Stronę, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności, sąd, cofając zwolnienie, skazuje na grzywnę w wysokości do 1.000 zł. Osobę, która ponownie zgłosiła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych świadomie podając nieprawdziwe okoliczności, sąd, odrzucając wniosek, skazuje na grzywnę w wysokości do 2.000 zł (art. 111 ust. 1 i 2 u.ok.s.c.)

Informacje na temat opłat sądowych w postępowaniach cywilnych znajdują się także na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.

Opłaty sądowe w sprawach karnych

Sąd Okręgowy w Białymstoku informuje, iż zgodnie z ustawą z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27 poz. 152 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie wysokości zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. z dnia 13 czerwca 2003 r. Nr 104 poz. 980) w sprawach karnych uiszcza się opłaty od następujących wniosków i próśb:

1.

Wniosek o odroczenie wykonania

  • kary pozbawienia wolności
  • albo kary ograniczenia wolności

80 zł

2.

Wniosek o

  • udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności
  • albo kary aresztu

60 zł

3.

Wniosek o

  • warunkowe przedterminowe zwolnienie
  • zwolnienie z odbywania reszty kary ograniczenia wolności albo środka karnego

45 zł

4.

Ponowny wniosek o rozłożenie grzywny na raty:

  • pierwszy wniosek bez opłat
  • ponowny wniosek

2% od kwoty grzywny objętej wnioskiem, nie mniej jednak niż 25 zł

5.

Wniosek o warunkowe zawieszenie wykonania odroczonej kary pozbawienia wolności

100 zł

6.

Wniosek o warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności w trybie art. 155 § 1 k.k.w.

100 zł

7.

Wniosek o zatarcie skazania

45 zł

8.

Prośba o ułaskawienie

  • pierwsza prośba bez opłat,
  • ponowna prośba

45 zł

9.

Wniosek o wznowienie postępowania

150 zł

10.

Prywatny akt oskarżenia

300 zł

Opłaty wyżej wymienione uiszcza się wraz ze złożeniem wniosku lub prośby. Do wniosku lub prośby dołącza się dowód wpłacenia opłaty do kasy sądowej. W razie wznowienia postępowania opłata od wniosku w tym przedmiocie podlega zwrotowi art. 15 pkt. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27 poz. 152 z póź. zm.).

Opłaty uiszcza się w znakach opłaty sądowej, które są do nabycia w kasie Sądu.

Opłaty kancelaryjne: Za zaświadczenia i inne dokumenty wydawane na wniosek - opłata kancelaryjna w wysokości 6 zł za każdą stronę.

Opłata za kserokopie dokumentów z akt sprawy - 1 zł za stronę; opłata ta nie wchodzi w skład kosztów sądowych i przepisy prawne nie przewidują możliwości zwolnienia od jej uiszczenia.